የሥጋት ሥራ አመራር

የስጋት ስራ አመራር ምን ማለት ነው?

የሥጋት ሥራ አመራር ማለት በጉምሩክ የሚስተናገዱ እቃዎች ላይ አገልግሎት አሰጣጡንና የቁጥጥር ሥርዓቱን ሚዛናዊ ባደረገ ሁኔታ በሚቀመጡ መስፈርቶች መሠረት የተለያየ የሥጋት ደረጃ በማውጣት የሚከናወን የአሠራር ሥርዓት ነው፤

የስጋት ደረጃ ዓይነቶች
የገቢና ወጪ ዕቃዎች በሚከተሉት የስጋት ደረጃ ተመድበዉ የጉምሩክ ስነ ሥርዓት ይፈጸምባቸዋል፡፡ እነዚህም፡-

• ሰማያዊ
• አርንጓዴ(ዝቅተኛ)
• ቢጫ(መካከለኛ)
• ቀይ(ከፍተኛ)

ቀይ ወይም ከፍተኛ የስጋት ደረጃ ማለት ለገቢ ወይም ወጪ ዕቃዎች አካላዊ የዕቃ ፍተሸ እና የሰነድ ምርመራ ተደርጎ የሚለቀቁ ዕቃዎች ናቸው፡፡
ቢጫ ወይም መካከለኛ የስጋት ደረጃ ማለት ለገቢና ለወጪ ዕቃዎች ሰነድ ምርመራ ብቻ ተደርጎ የሚለቀቁ ዕቃዎች ናቸው፡፡
አረንጓዴ ወይም ዝቅተኛ የስጋት ደረጃ ማለት በመድረሻ ወይም በመነሻ ጣቢያ የደረሱ ዕቃዎች የሰነድ ምርመራ እና አካላዊ ፍተሸ ሳይደረግባቸው
የገቢ ወይም የወጪ ዕቃ ሰነድ እንደቀረበ በመልቀቅ በድህረ ዕቃ አወጣጥ ኦዲት ወይም /እና በሌሎች የህግ ማስከበር የስራ ክፍሎች ዕቃው ከተለቀቀ በኋላ ቁጥጥር የሚደረግባቸው ናቸው፡፡
ሰማያዊ የስጋት ደረጃ ማለት የተመረጡ የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ ድርጅቶች (AEO) የሚስተናገዱበት የስጋት ደረጃ ሲሆን የሰነድ ምርመራ ወይም አካላዊ ፍተሸ ሳይደረግባቸው
ሰነድ እንደቀረበ ተለቀው በድህረ ዕቃ አወጣጥ ኦዲት ወይም/ እና በሌሎች የህግ ማስከበር የስራ ክፍሎች ዕቃው ከተለቀቀ በኋላ ቁጥጥር የሚደረግባቸው ናቸው፡፡
የሸቀጦች አመዳደብ ደንብ
General Rules of Interpretation (GIR)
ምንጭ፡- የ2012 ዕትም የጉምሩክ የታሪፍ ደንብ/መጽሀፍ
ትክክለኛ የዕቃዎች አመዳደብ ሥርዓትን መተግበር የሚቻለዉ በስምምነት የጸደቁትን ደንቦች በአግባቡ በመተግበር ነዉ። ደንቦቹ በቁጥር 6 ናቸው። ከደንብ ቁጥር 1 እስከ ደንብ ቁጥር 4 ድረስ ያሉት ስንጠቀማቸዉ በቅደም ተከተላቸው መሰረት ብቻ ነው፡፡ በመሆኑም በታሪፍ መጽሃፍ ውስጥ የእቃዎች አመዳደብ ቀጥሎ የተመለከቱትን መሰረታዊ ደንቦች በመከተል ይፈጸማል፡-

ደንብ ቁጥር አንድ (1)

ይህ ደንብ የሚያዘው የክፍሎች፣ የምዕራፎችና የንዑሳን ምዕራፎች አርዕስት ለጉዳዮቹ ማጣቀሻ እንዲያመች ብቻ የተመላከቱ ሲሆን ለሕጋዊ ሁኔታዎች ሲባል አመዳደቡ በአንቀጾችና በማናቸውም ተዛማጅ የክፍል ወይም የምዕራፍ መግለጫዎችና እነዚህ አንቀጾች ወይም መግለጫዎች በሌላ አኳኋን እንዲወሰን ካላደረጉ በቀር በሚከተሉት ደንቦች መሠረት ይፈፀማል፡-
በመሆኑም እቃዎች ሊመደቡ የሚገባቸዉ በታሪፍ አንቀጹ የእቃ አይነት መግለጫ /Terms of the heading/ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ አንቀፆቹን ወይም እቃዉን በተመለከተ የተደነገጉ የክፍልና፣ የምዕራፍ መግለጫዎች በሌላ ሁኔታ የእቃዉ አመዳደብ እንዲወሰን የማያዙ መሆናቸዉን ማረጋገጥ ያስፈልጋል፡፡
የዕቃው አይነት መግለጫ፣ የአንቀጽ፣ የክፍልና የምዕራፍ መግለጫዎች የእቃዉን ታሪፍ አመዳደብ ለመወሰን የማያስችሉ በሚሆኑበት ጊዜ የእቃዉ ታሪፍ አመዳደብ ከደንብ ቁጥር 2 እስከ 4 ባሉት ህጎች መሰረት የሚወሰን ይሆናል፡፡

ደንብ ቁጥር ሁለት (2)

በደንብ ቁጥር 1 ማለትም በአንቀጸች እና ተዘማጅ በሆኑ የክፍል እና የምዕራፍ መግለጫዎች በመጠቀም አንድን ዕቃ መመደብ ካልተቻለ ወደ ደንብ ቁጥር 2 እንሸጋገራለን፡፡ ይህ ደንብ ሁለት ክፍሎች አሉት፡፡ እነርሱም፡-ደንብ ቁጥር 2/ሀ/ እና 2/ለ/ ይባላሉ፡፡
የአተረጓጎም ደንብ ቁጥር 2/ሀ/፡-

በአንድ አንቀጽ ውሰጥ ስለአንድ ዕቃ ሲጠቀስ ጥቅሱ ያልተሟላውን ወይም ሥራው ያላለቀበትንም ዕቃ ይጨምራል፡፡ ሆኖም ያልተሟላው ወይም ሥራው ያላለቀለት ዕቃ በሚቀርብበት ጊዜ የተሟላውን ወይም ሥራው ያለቀለትን ዕቃ ትክክለኛ ባሕርይ /Essential Character) ይዞ መገኘት ይኖርበታል፡፡ እንዲሁም ጥቅሱ የተሟላ ወይም ሥራው ያለቀለት /ወይም በዚህ ደንብ መሠረት እንደተሟላ ወይም ሥራው እንዳለቀለት ተቆጥሮ ሊመደብ የሚችል ሆኖ ሳይገጣጠም ወይም ተፈታትቶ የመጣውንም ዕቃ ይጨምራል፡፡
የአተረጓጎም ደንብ ቁጥር 2/ለ/፡-

በአንድ አንቀጽ ውስጥ ስለ አንድ ማቴሪያል ወይም ሰብስታንስ ሲጠቀስ ጥቅሱ የዚያን ማቴሪያል ወይም ሰብስታንስ እና የሌሎች ማቴሪያሎች ወይም ሰብስታንሶች ድብልቅ ወይም ጥምር ያጠቃልላል፡፡ ከአንድ ማቴሪያል ወይም ሰብስታንስ ስለተሠሩ ዕቃዎች ሲጠቀስ ጥቅሱ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ከዚህ ማቴሪያል ወይም ሰብስታን የተሰሩትንም ዕቃዎች ያጠቃልላል፡፡
ከአንድ በበለጠ ማቴሪያል ወይም ሰብስታንስ የተሠሩ ዕቃዎች አመዳደብ በደንብ ቁጥር 3 መሠረት ይሆናል፡፡
ደንብ ቁጥር ሦስት (3)

በደንብ ቁጥር 2/ለ/ መሰረት ወይም በማናቸውም ሌላ ምክንያት ዕቃዎች በሁለት ወይም በበለጡ አንቀጾች ሊመደቡ የሚችሉ በሆኑ ጊዜ ምደባው እንደሚከተለው ይከናወናል፡- ይህ ደንብ በ3 ደረጃ የተከፋፈሉ ንዑስ ደንቦችን አሉት፡-
ደንብ ቁጥር 3/ሀ/

ዕቃዉን በአጠቃላይ ከሚገልጹ አንቀጾች ይልቅ በይበልጥ ለይቶ ለሚጠቅሰው አንቀጽ ቅድሚያ ይሰጠዋል፡፡
ሆኖም ሁለት ወይም የበለጡ አንቀጾች እያንዳንዳቸው በድብልቅ ወይም በጥምር ዕቃዎች ውስጥ ካሉት ማቴርያሎች ወይም ሰብስታንሶች ከፊሎቹን ብቻ ወይም ለችርቻሮ ሽያጭ በስብስብ ከተዘጋጁ ዕቃዎች ከፊሎቹን ብቻ የሚጠቅሱ በሆነ ጊዜ ከአንቀጾቹ አንዱ በይበልጥ አሟልቶ ወይም አስተካክሎ የሚገልጽ ቢሆን እንኳን እነዚያ አንቀጾች ዕቃዎቹን እኩል ለይተው እንደገለጹ ይቆጠራል፡፡
ደንብ ቁጥር 3/ለ/

በደንብ ቁጥር 3/ሀ/ መሰረት ሊመደቡ የማይችሉ ድብልቆች፣ የተለያየ ማቴርያሎችን የያዙ ወይም ከተለያየ ኮምፖነንቶች የተሰሩ ጥምር ዕቃዎች እና ለችርቻሮ ሽያጭ በስብስብ የተዘጋጁ ዕቃዎች ትክክለኛ ባህሪያቸውን/Essential Character/ ከሚሰጣቸው ማቴርያል ወይም ኮምፖነንት እንደተሰሩ ተቆጥረው ይመደባሉ፤ ይህም የሚሆነው ይህ መመዘኛ ተፈጻሚ ሊሆን እስከቻለ ድረስ ነው፡፡
ደንብ ቁጥር 3/ሐ/

ዕቃዎች በደንብ ቁጥር 3/ሀ/ ወይም 3/ለ/ መሰረት ሊመደቡ የማይችሉ በሆኑ ጊዜ እኩል አማራጭ ከሆኑ አንቀጾ መካከል በአቀማመጥ ቅደም ተከተል የመጨረሻ በሆነው አንቀጽ/Last in Numerical Order in the HS/ ይመደባሉ፡፡ እነዚህን የደንብ ሶስት ንዑስ የአተረጓጎም ደንቦች የምንጠቀምባቸው በቅደም ተከተላቸው መሠረት ነው፡፡
ደንብ ቁጥር አራት (4)

ከዚህ በላይ በተመለከቱት ደንቦች መሠረት ሊመደቡ የማይችሉ ዕቃዎች በይበለጥ የሚመስሉአቸው/Most Akin/ ዕቃዎች በሚመደቡበት አንቀጽ ይመደባሉ፡፡
አልፎ አልፎ ካልሆነ በስተቀር አብዛኛውን ጊዜ ይህ ደንብ አገልግሎት ላይ ሲውል አይታይም፤ አይበረታታምም!!! ምክንያቱም ከደንብ ቁጥር 1 እስከ ደንብ ቁጥር 3 ድረስ ያሉት ሁሉንም ዕቃዎች ለመመደብ የሚያስችሉ በመሆናቸው ነው፡፡
ደንብ ቁጥር አምስት (5)

ቀደም ብሎ ከተመለከቱት ደንቦች በተጨማሪ የሚከተሉት ደንቦች ለይተው በሚጠቅሳቸው ዕቃዎች ላይ ተፈጻሚ ይሆናል፡፡
ይህ የአተረጓጎም ደንብ መጠቅለያዎችና መያዣዎችን ለመመደብ የምንጠቀምበት ደንብ ነው፡፡ ደንቡ በሁለት የሚከፈል ሲሆን፤ የአተረጓጎም ደንብ ቁጥር 5/ሀ/ እና 5/ለ/ ይባላሉ፡-
ደንብ ቁጥር 5/ሀ/፡-

የካሜራ መያዣ፣ የሙዚቃ መሣሪያ ማኀደር፣ የጠመንጃ ማኀደሮች፣ የንድፍ መሣሪያ መያዣ፣ የሐብል መያዣ እና እነዚህን የመሣሰሉ መያዣዎች፤ በተለይ የተወሰኑ ዕቃዎችን ወይም የዕቃዎችን ስብስብ ለመያዣ በቅርጽ የተሠሩ ወይም የተገጠሙ፤
አገልግሎታቸው ለረዥም ጊዜ ሆኖ ከሚይዟቸው ዕቃዎች ጋር በአንድነት የሚገኙ፤ ከዕቃዎች ጋር በአንድነት የሚሸጡ ሲሆኑ ዕቃዎቹ በሚመደቡበት አንቀጽ ይመደባሉ፡፡ ሆኖም ይህ ደንብ የጠቅላላውን ዕቃ ትክክለኛ ባሕርይ በሚወሰኑ /በሚያሳዩ/ መያዣዎች ላይ ተፈጻሚ አይሆንም፡፡
እነዚህ ከላይ የተገለጹት ሁኔታዎች ካልተሟሉ መያዣው እና ዕቃው በየሚመለከታቸው የታሪፍ አንቀጽ ለየብቻ ይመደባሉ፡፡
ደንብ ቁጥር 5/ለ/፡-

ከዚህ በላይ በደንብ ቁጥር 5/ሀ/ የትመለከተው እንደተጠበቀ ሆኖ ዕቃዎችን እንደያዙ የሚቀርቡ መጠቅለያ ማቴሪያሎችና መያዣዎች በተለምዶ የዕቃዎቹ መጠቅለያ በመሆን የሚያገለግሉ ከሆኑ ከዕቃዎቹ ጋር በአንድነት ይመደባሉ፡፡ ሆኖም እንደነዚህ ያሉት መጠቅለያ ማቴሪያሎች ወይም መያዣዎች ለዚህ አገልግሎት በተደጋጋሚ ለመዋል ተስማሚነታቸው በግልጽ ከታወቀ ከዕቃዎቹ ጋር በአንድነት እንዲመደቡ ይህ ደንብ አያስገድድም፡፡
ደንብ ቁጥር ስድስት (6)

ለሕጋዊ ሁኔታዎች ሲባል በአንድ አንቀጽ ሥር ባሉት ንዑስ አንቀጾች ውስጥ የዕቃዎች አመዳደብ በንዑስ አንቀጾቹ በተመለከተውና በማናቸውም ተዛማጅ የንዑስ አንቀጽ መግለጫዎች መሠረት እና አስፈላጊ ማስተካከያ ተደርጎ ከዚህ በላይ በተመለከቱት ደንቦች መሠረት ሲሆን፣ በእኩል ደረጃ ላይ የሚገኙ ንዑስ አንቀጾችን ብቻ ማነጻጸር እንደሚቻል መታወቅ አለበት፡፡ ለዚህ ደንብ ሲባል፣ የቃሉ አገባብ በሌላ አኳኋን እንዲወሰን ካላደረገ በቀር፣ ተዛማጅ የክፍልና የምዕራፍ መግለጫዎችም ተፈጻሚ ይሆናሉ፡፡

በደንበኞች ትምህርትና ድጋፍ ዳይሬክቶሬት
በደንበኞች ትምህርት ቡድን ለግንዛቤ ማስጨበጫ የተዘጋጀ ሲሆን በህግ ፊት እንደ ማስረጃ ሊቀርብ አይችልም፡፡
የታሪፍ አመዳደብ የጉምሩክ ታሪፍ ምንድን ነው? የጉምሩክ ታሪፍ ማለት ወደ ጉምሩክ ክልል በሚገቡ እና ከጉምሩክ ክልል በሚወጡ ማናቸውም ዕቃዎች ላይ የሚከፈል ቀረጥን ለመወሰን የሚያስችል የዕቃዎች የቀረጥ ማስከፈያ ምጣኔ ነው፡፡ የታሪፍ አመዳደብ ምን ማለት ነው? በዕቃዎች ላይ ሊከፈል የሚችልውን የቀረጥ ምጣኔ ለማወቅ ዕቃዎችን በኤች ኤስ (የተጣጣመ የሸቀጦች መግለጫና መለያ ስርዓት) ወይም በታሪፍ መጽሀፍ ውስጥ በየትኛው ክፍል፣ ምዕራፍ አንቀጽና ንዑስ አንቀጽ ስር እንደሚመደብ ለማወቅ የሚደረግ ስራ ነው፡፡ የታሪፍ መጽሀፍ ወይም ኤች ኤስ (የተጣጣመ የሸቀጦች መግለጫና መለያ ስርዓት)ምንድን ነው? በንግድ ወይም በሌላ ምክንያት በዓለም ላይ የሚንቀሳቀሱና የሚዘዋወሩ ዕቃዎችን በቀላሉ፣ ቴክኒካዊ በሆነ ስልት እና ወጥነት ባለዉ መንገድ ለይቶ ለማወቅ ዕቃዎችን በክፍሎች በምዕራፎች፣ በአንቀጽና በንዑስ አንቀጾች በመለየት ተጠንቶ የተዘጋጀ ስርዓትን መሰረት ያደረገ ሰነድ/መጽሀፍ ነው፡፡
የዕቃዎችን ታሪፍ እንዴት መመደብ ይቻላል?
በጉምሩክ አዋጅ 859/2006 አንቀጽ 102/3 ላይ የዓለም የጉምሩክ ድርጅት (World Customs Organization) ስለሸቀጦች አመዳደብ የሚያወጣው ሰነድ ስለዕቃዎች የታሪፍ አመዳደብ ወሳኝ ማስረጃ ተደርጎ ይወሰዳል ተብሎ ተደንግጓል፡፡ በዚህ መሰረት በአለም የጉምሩክ ድርጅት አባል ሀገራት ስምምነት የጸደቀው የተጣጣመ የዕቃዎች መግለጫና መለያ ስርዓት (Harmonized Commodity Description and Coding System) በኢትዮጵያ ለእቃዎች ታሪፍ አመዳደብ ጥቅም ላይ ይውላል ማለት ነው፡፡
በአለማችን ከሚገኙ እቃዎች ከ 95 በመቶ በላይ የሚሆኑ ዝርዝርን ከላይ በተገለጸው አግባብ ስልታዊና ወጥ በሆነ አግባብ ለይቶ ለማወቅ ይቻል ዘንድ እቃዎቹ በታሪፍ መጽሀፍ ውስጥ በክፍሎች፣ በምዕራፎች፣ በአንቀጽና በንዑስ አንቀጽ ተደራጅተው ይገኛሉ፡፡ በዚህ መሰረት በታሪፍ መጽሀፍ የተለያዩ ዕቃዎች በሚከተለው አግባብ ተዘርዝረውና ተደራጅተው ይገኛሉ፡፡
- በታሪፍ መጽሀፍ ዉስጥ 21 ክፍሎች/Sections/ አሉ፤
- እነዚህ ክፍሎች በተለያየ ብዛት እና ደረጃ 97 ምዕራፎችን/Chapters/ በስራቸዉ ይዘዋል፤
- እነዚህ ምዕራፎች በተለያየ ብዛት እና ደረጃ 1222 አንቀጾችን/Headings/ በስራቸዉ ይዘዋል፤
- እነዚህ አንቀጾች በተለያየ ብዛት እና ደረጃ 5387 ንዑስ አንቀጾች/Sub-Headings/ በስራቸዉ ይዘዋል፤

በደንበኞች ትምህርትና ድጋፍ ዳይሬክቶሬት
በደንበኞች ትምህርት ቡድን ለግንዛቤ ማስጨበጫ የተዘጋጀ

1. As an importer you shall: Duties and obligations of the importer: Inform any change in your company or business during importation for timely updates on regulatory changes ; Know the import procedures and declaration requirements to import controlled (restricted) goods; Know the contents of each consignment and clarify to relevant parties if needed; Ensure that you provide all supporting documents and information for permit declarations to your clearing and forwarding agents; Include freight and insurance charges in the declared value of imported goods; Declare additional goods (like gifts, samples etc) with their transaction or other acceptable values. Ensure the product details (Hs code ,quantity ,description etc) are correctly declared; Ensure all the permit conditions are compiled with; Apply for customs supervision if required; Discharge and complete all the customs formalities in due time as prescribed in the law ; Maintain detailed, itemized and up to date accounts Provide commercial records, book of accounts and any other related documents to the customs officer as required by the latter; Keep your supporting documents for a minimum of five years; Verify the completeness, correctness and legal validity of all information and documents provided to the customs office; 2. As an importer: You shall not make declaration without verifying the authenticity of all the supporting documents You shall not use a Per forma invoice for permit declaration You shall not under invoice or declare a nominal value of goods ; You shall not declare the country of the port of loading as the country of origin when the goods originate from another country; You shall not share your TIN and pass word with another person ; You shall not try to drive any unlawful benefit whatsoever by reducing or avoiding taxes and duties which are otherwise payable on the goods ; You shall not delay in the discharge of customs formalities including the payment of taxes and duties; You shall not delay in the discharge of customs formalities including the payment of taxes and duties; You shall not use or provide any unlawful, inappropriate or incorrect document or information to the customs office

Page 1 of 2

Today 18 Yesterday 7 Week 25 Month 376 All 10738

Currently are 11 guests and no members online